Shqiperia-Ime

Wellcome to WwW.ShQiPeRiA-ImE.Tk
 
ForumCalendarPytėsoriKėrkoRegjistrohuLista AnėtarėveGrupet e Anėtarėveidentifikimi

Share | 
 

 Trajtimi dhe kurimi i anemisė. Si ta parandalojmė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
Admin
Admin
avatar

Numri i postimeve : 211
Registration date : 18/08/2007

MesazhTitulli: Trajtimi dhe kurimi i anemisė. Si ta parandalojmė   Thu Sep 13, 2007 1:21 am

Anemia ėshtė njė ndėr ērregullimet mė tė tė gjakut, qė rezulton nga pakėsimi, rėnia e numrit tė rruazave tė kuqe tė gjakut nė organizmin e njeriut. Ky lloj ērregullimi mund tė sjellė probleme tė pariparueshme shėndetėsore, si rezultat i uljes se nivelit tė hemoglobinės nė rruazat e kuqe, e cila ėshtė njė ndėr komponentėt pėrbėrės mė tė rėndėsishėm tė rruazave tė kuqe tė gjakut, qė bėn transportimin e oksigjenit nė tė gjitha indet e organizmit. Komplikacionet e shkaktuara janė tė shumėllojshme.

Shkaktarėt e anemisė janė tė shumtė, por ndėr mė tė rėndėsishmit mund tė veēohen si: Shkatėrrimi i tejskajshėm i rruazave tė kuqe, humbja e gjakut si pasojė e shumė faktorėve, prodhimi dhe rigjenerimi i pamjaftueshėm i rruazave tė kuqe tė gjakut, etj.
Por anemia rrjedh edhe nga shkaqe tė tjera pėrveē kėtyre qė pėrmendėm mė lart, siē janė: Ērregullimet e trashėguara nė organizmin e njeriut, kequshqyerja, si mungesa e hekurit dhe vitaminave, infeksionet e ndryshme, prezenca e disa kacereve, ekspozimi ndaj medikamenteve toksike.
Anemia shfaqet nė disa mėnyra, disa prej tė cilave pėrshkruhen mė poshtė.
Anemia hemolitike
Anemia hemolitike vjen si rezultat i shkatėrrimit tė parakohshėm tė rruazave tė kuqe tė gjakut. Jetėgjatėsia e rruazave tė kuqe normale mund tė shkojė deri nė 120 ditė, por nė rastin e anemisė hemolitike, kjo jetėgjatėsi shkurtohet deri nė 25 % tė jetėgjatėsisė normale. Nė kėtė rast, indi kockor qė prodhon rruazat e kuqe nuk ėshtė nė gjendje qė tė plotėsojė nevojat e indeve tė ndryshme tė organizmit me rruaza tė kuqe.
Anemia hemolitike e trashėguar
Ka disa lloj anemish hemolitike tė trashėguara, si: Sickle Cell anemia, talasemia, deficienca, mangėsia e njė enzime tė quajtur G6PDHG (Glukoze-6-Fosfato-Dihydrogjeneze).
a) Sickle Cell anemia
Ėshtė njė nga format mė tė ashpra tė anemisė qė mund tė gjendet kryesisht tek popullsitė me prejardhje afrikane, por mund tė prekė gjithashtu edhe popullsitė me prejardhje kaukaziane, arabe, indiane dhe mesdhetare. Nė kėtė rast, hemoglobina krijon njė formė tejet tė papėrshtatshme gjatė procesit tė shpėrndarjes sė oksigjenit, duke bėrė kėshtu qė ajo tė ketė krijuar njė formė anormale. Kjo ēon nė shkatėrrimin e parakohshėm tė rruazave tė kuqe tė gjakut dhe ulje tė nivelit tė hemoglobinės nga ana klinike.
b) Talasemia
Kjo ėshtė njė formė anemie qė prek kryesisht popullsitė me prejardhje mesdhetare, nė veēanti dhe ato afrikane e jug-perėndimore aziatike. Kjo formė e anemisė karakterizohet nga rruaza tė kuqe anormale dhe jetėgjatėsi tė shkurtėr tė tyre. Rezultojnė dy lloj talasemish: Talasemia major dhe ajo minor. Qė tė dyja shkatėrrojnė rruazat e kuqe tė gjakut, por talasemia major ėshtė mė e ashpėr, duke bėrė qė hekuri i ndodhur nė gjak, tė depozitohet nė lėkurė dhe organet vitale tė organizmit.
c) Mungesa e G6PDHG
Mungesa e G6PDHG prek kryesisht popullsitė me prejardhje afrikane, por nė tė njėjtėn ka rezultuar qė tė prekė dhe grupe tė tjera popullsish. Nė kėtė rast, rruazat e kuqe mund tė mos prodhojnė sasi tė mjaftueshme tė kėsaj enzime tė rėndėsishme ose sasia e prodhuar rezulton tė jetė anormale.

Keshilla

Disa kėshilla tė nevojshme pėr anemikėt

1- Lodhje, takikardi, zbehje janė simptomat e anemikėve.
2- Anemikėt duhet tė konsumojnė fruta mė vitaminė C.
3- Anemikėt duhet tė konsumojnė spinaq dhe barėra jeshile.
4- Anemia zakonisht kurohet me metoda tė zakonshme, si ilaēet.
5- Fiku, shalqiri dhe luleshtrydhja, efikase pėr tė trajtuar
aneminė.
6- Anemia shkaktohet si pasojė e njė ushqimi tė keq.
7- Anemikėt duhet tė pinė 150 gram lėng karotash nė ditė.
8- Ēajin, kakaon dhe kafen duhet t'i marrin tri orė pėrpara se tė hanė, pasi ndryshe vėshtirėson tretjen.

Anemia e rruazave tė kuqe tė gjakut
Kjo lloj anemie mund tė shkaktohet nga humbja e madhe e gjakut si pasojė e njė dėmtimi, operacioni apo edhe moskoagulim tė rregullt tė gjakut. Anemia e shkaktuar nga prodhimi i pamjaftueshėm i rruazave tė kuqe tė gjakut vjen si shkak i paqėndrueshmėrisė sė indit kockor nė prodhimin e mjaftueshėm tė rruazave tė kuqe tė gjakut, nė mėnyrė qė tė plotėsojė nevojat e indeve tė organizmit. Kjo mund tė vijė si rezultat i pranisė sė disa lloj kanceresh nė organizmin e njeriut apo edhe nga sėmundje tė ndryshme kronike. Anemia ndodh edhe nė rastet kur organizmi nuk ėshtė nė gjendje tė prodhojė eritrocite, rruaza tė kuqe, tė shėndetshme si rezultat i mungesės sė konsiderueshme tė hekurit nė sistemin e qarkullimit.

Shenjat dhe simptomat e anemisė
Nėse dikush ėshtė i prekur nga anemia, ndėr shenjat mė tė mundshme dhe mė tė zakonshme mund tė jenė: Zbehja e lėkurės, skuqje jo normale e buzėve dhe krijimi i njė shtrati tek thonjtė. Mund tė pėrmendim gjithashtu edhe gjendjen e lartė tė irritimit, lodhjen fizike, marrje mendsh dhe takikardi, rrahje e shpejtė e zemrės. Ka edhe shenja apo simptoma tė tjera tė cilat janė mė tepėr pėr t'u trajtuar nė rrugė klinike dhe nuk mund tė dallohen lehtėsisht. Ka disa raste tė prekjes sė grupeve tė ndryshme nga mosfunksionimi si duhet i disa proceseve fiziologjike dhe kimike. Ēdo pacient ka tė veēantat e veta dhe kėrkon njė shpjegim fiziologjik dhe klinik tė ecurisė sė sėmundjes qė nga parandalimi, fillimi, shfaqja dhe nė fund trajtimi me medikamentet e duhura.

Diagnostikimi dhe kurimi i anemisė
Nė shumicėn e rasteve diagnostikimi i kėsaj patologjie ndodh pasi tė jenė kryer njė sėrė testesh tė pėrbėrjes sė gjakut, siē mund tė jetė testi i pėrbėrjes sė gjakut, duke pėrfshirė kėtu tė gjithė komponentėt e tij. Trajtimi varet direkt nė llojin dhe shkakun e anemisė. Zakonisht trajtimi fillon me ristrukturimin e niveleve tė hekurit nė gjak, qė mund tė ēojė nė degjenerim tė sėmundjes. Gjithashtu edhe mungesa e acidit folik dhe vitaminės B12, qė tė dyja kėto komponentė tė rėndėsishėm tė gjakut nė procesin e koagulimit. Trajtimi mund tė realizohet me transfuzion tė rruazave tė kuqe tė gjakut tė marra nga njė donor, heqja dhe transplantimi i shpretkės ose trajtimi me ilaēe qė mbrojnė qarkullimin normal tė rruazave tė gjakut brenda sistemit tė qarkullimit.

Si ta kurojmė aneminė me bimė mjekėsore
Pėrvoja ka treguar se edhe kurat popullore kanė dhėnė rezultate tė shkėlqyera nė shėrimin e shumė sėmundjeve. Disa prej kurave tė pėrgatitura me bimė mjekėsore pėrdoren edhe pėr shėrimin e sėmundjes sė anemisė ose pagjakėsisė. Anemia vjen shpesh pas njė gjakderdhjeje tė madhe dhe tė fuqishme, mirėpo ērregullime mund tė vijnė edhe si pasojė e ushqimit tė dobėt dhe tė keq. Tė sėmurėt anemikė duhet tė konsumojnė ushqime tė shumėllojshme dhe tė pasura me hekur, si mish, peshk, shpretkė, vezė, perime, fruta etj. Lėngu i shalqirit dhe mjalti ndihmon pėr tė luftuar sėmundjen. Pirja e tri lugėve tė vogla nė ditė nga masa e pėrftuar me shalqi, karafil dhe sheqer ėshtė njė kurė e mirė pėr tė luftuar aneminė. Kjo kurė ndihmon pėr tė trajtuar aneminė nė kushtet e shtėpisė.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit http://shqiperia-ime.1fr1.net
 
Trajtimi dhe kurimi i anemisė. Si ta parandalojmė
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
Shqiperia-Ime :: Shkenca :: Mjekesi-
Kėrce tek: